Zmiany monsunów zagrażają „trzeciemu biegunowi” i bytowi ponad 1,5 miliarda ludzi

1 września 2025, 09:28

Wysokogórskie obszary Azji – głównie Himalaje i Tybet, ale też Karakorum, Hindukusz czy Pamir – zwane są „trzecim biegunem”, gdyż zawierają największe rezerwy lodu poza Arktyką i Antarktyką. Znajdują się tam dziesiątki tysięcy lodowców, od których zależy byt 1,5-2 miliardów ludzi. Lodowce zapewniają im wodę do picia, generowania energii i na potrzeby rolnictwa. Nie od dzisiaj wiadomo, że w wyniku globalnego ocieplanie utrata lodu przez te lodowce przyspiesza. Obecnie każdego roku tracą one ponad 22 gigatony (miliardy ton) lodu rocznie. Naukowcy z University of Utah i Virginia Tech dowiedli właśnie, że zmiany zachodzące w występowaniu monsunów w Azji Południowej, również przyspieszają topnienie lodowców „trzeciego bieguna”.



Nawiercony ząb neandertalczyka. Najstarszy przypadek leczenia próchnicy.

15 maja 2026, 11:58

Neandertalczycy dbali o chorych, rannych i starszych członków swojej grupy. Specjaliści zajmujący się tym tematem nie byli jednak do końca pewni, czy sposób sprawowania opieki medycznej opierał się na wypracowanych strategiach czy też na instynktownym samoleczeniu, jakie możemy obserwować u naczelnych. Teraz jednak udało się zdobyć dowód na świadomie przeprowadzone leczenie. W jaskini Chagyrskaya uczeni odkryli ząb trzonowy, który nosi ślady wiercenia. Ząb pochodzi sprzed około 59 000 lat i jest, zdaniem badaczy, najstarszym znanym przykładem leczenia próchnicy.


Kluczowy etap ewolucji naszych genów

16 sierpnia 2006, 19:12

Mogą być brakującymi ogniwami genetyki ludzkiej ewolucji. O czym mowa? O obszarach DNA, które zmieniły się drastycznie po oddzieleniu się naszego gatunku od szympansów, chociaż wcześniej były niemal takie same przez tysiące lat.


Co czyni z człowieka psychopatę

2 grudnia 2006, 19:50

Biologiczny defekt w przepływie krwi przez mózg, a nie przyczyny natury psychologicznej mogą odpowiadać za prowadzącą do przestępstwa psychopatię.


© Paul Vlaar

Po co moczyć ziemniaki w bambusie?

26 lutego 2007, 09:41

Chińscy naukowcy odkryli sposób na obniżenie zawartości rakotwórczego akrylamidu w smażonych i pieczonych potrawach. Przed przyrządzaniem należy zanurzyć składniki w wyciągu z bambusa. 


© K. Nowak, C. Rauh

Awatara czar

6 lipca 2007, 08:12

Badania wykazały, że dwupłciowe (androgyniczne) awatary są postrzegane jako mniej godne zaufania niż w sposób oczywisty męskie lub żeńskie. Dodatkowo ludzie przenoszą pierwsze wrażenie z kontaktu z awatarem na kryjącą się za nim osobę.


Kwadraty A i B są identycznego koloru© Adrian Pingstone

Lepiej uczyć niż kopiować

28 września 2007, 10:44

Program komputerowy, który naśladuje działanie ludzkiego mózgu, ulega tym samym złudzeniom optycznym, co my. Może to oznaczać, że jest to produkt uboczny metody filtrowania informacji, której uczymy się już jako dzieci.


Panda wielka w zoo w San Diego© Aaron Loganlicencja: Creative Commons

Trening pod okiem mistrza

24 grudnia 2007, 09:03

Naukowcy z Chin zastanawiają się, czy nie skorzystać z pomocy psa, który uczyłby pandy samoobrony. Myślą o tym, ponieważ pierwszy wypuszczony na wolność niedźwiedź bambusowy z probówki (5-letni samiec Xiang Xiang) zginął po walce z dzikimi zwierzętami.


Miniaturowy MRI

Rezonans dla mas

3 marca 2008, 23:41

Aparatura medyczna, wykorzystująca zjawisko rezonansu magnetycznego, jest dla lekarza bezcenną pomocą diagnostyczną. Sprzęt MRI znany jest również z potężnych rozmiarów i bardzo wysokich cen. Jednak dzięki Johnowi Kitchingowi – fizykowi z National Institute of Standards and Technology w Boulder, stan Kolorado – skanery tego typu mogą stać się sprzętem powszechnego użytku. Amerykanin wraz z pięcioma współpracownikami buduje czujniki pola magnetycznego (tzw. magnetometry atomowe), które niemal dorównują czułością swym dużym krewniakom, ale mają rozmiary ziarenka ryżu.


Sprytny jak kameleon

21 maja 2008, 09:07

O tym, że kameleon potrafi przybrać barwy, dzięki którym upodabnia się do otoczenia, mówi się od dawna. Okazuje się jednak, że kameleony karłowate Smitha (Bradypodion taeniabronchum), gatunek endemiczny dla RPA, dostosowują zmiany koloru do sposobu widzenia świata przez drapieżnika (Biology Letters).  


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk